Markaðir eru að opnast í Kína fyrir frysta grásleppu - Landssamband smábátaeigenda

Markaðir eru að opnast í Kína fyrir frysta grásleppu



Í Fiskifréttum 28. maí sl. var viðtal við Örn Pálsson um markað fyrir frysta grásleppu:  

 

„Gæti skapað 300 milljónir í aflaverðmæti á ári“


Grásleppan í land er heiti á verkefni sem hlaut nýlega 4 milljóna króna styrk frá AVS-sjóðnum. Nú hillir undir að hægt verði að skapa hundruð milljóna króna verðmæti úr áður ónýttu hráefni.

Grásleppuhrogn eru verðmæt og skila nokkrum milljörðum króna í þjóðarbúið árlega en hingað til hefur grásleppan ekki verið nýtt þar sem ekki hefur tekist að selja fiskinn sjálfan. Á þessu er að verða breyting. Markaður er fundinn í Kína og tilraunaframleiðsla hefur farið fram í vetur. Aðstandendur að þessu verkefni, Grásleppan í land, eru Landssamband smábátaeigenda, Triton ehf., Reykofninn Grundarfirði ehf. og BioPol ehf. á Skagaströnd. Verkefnisstjóri er Örn Pálsson, framkvæmdastjóri LS.

 

Grásleppan hirt í vetur

Örn sagði í samtali við Fiskifréttir að LS hefði reynt í vel á annan áratug að afla markaða fyrir grásleppuna, þann hluta hennar sem eftir verður þegar búið er að taka úr henni verðmætasta hlutann, þ.e. hrognin. ,,Við höfum ávallt talið að hér sé um verðmætt hráefni að ræða. Vandinn er sá að til þessa hefur enginn verið tilbúinn til að kaupa grásleppu og karlarnir hafa því miður ekki haft önnur ráð en að henda henni,“ sagði Örn.

LS var meðal annars í samstarfi við Rannsóknastofnun fiskiðnaðarins á sínum tíman um nýtingu grásleppunnar. Hún var þá flökuð og fryst. Einnig var reynt að vinna afurðir úr hveljunni. ,,Það gekk ekki að koma þessum afurðum á markað og hefur ekki gengið fyrr en nú síðustu mánuðina. Triton ehf. hefur nú tekist að opna markað  fyrir frysta grásleppu í Kína og hugsanlega víðar. Grásleppukarlar á Vopnafirði, Bakkafirði og Raufarhöfn hafa hirt grásleppuna í vetur og unnið hefur verið úr henni hjá HB Granda á Vopnafirði og GPG á Raufarhöfn,“ sagði Örn.

Þá hefur Triton ehf. einnig haft samband við sjómenn í Breiðafirði og beðið þá um að taka þátt í verkefninu.

 

Kjörið verkefni fyrir AVS-sjóðinn

Örn sagði að mögulegt væri að vinna ýmsar afurðir úr grásleppunni, bæði heilfrystan fisk og fryst flök. Sú afurð sem seld er til Kína er heilfryst grásleppa. ,,Við erum mjög vongóðir um að þarna sé fundinn framtíðarmarkaður fyrir grásleppuna. Við erum líka bjartsýnir á að verðið sem við komum til með að fá verði það aðlaðandi að það hvarfli ekki að neinum að henda grásleppunni.“

Örn gat þess að þetta verkefni væri kjörið fyrir AVS-sjóðinn því hlutverk hans væri að stuðla að auknu verðmæti sjávarfangs. ,,Ég fagna því að sjóðurinn sjái sér fært að styrkja verkefnið. Við hjá LS höfum lagt í mikinn kostnað vegna þess og þá hefur Triton ehf. einnig lagt í mikla og kostnaðarsama markaðsvinnu, margir aðrir hafa einnig komið að málum. Hingað til hefur ekki verið hægt að greiða körlunum fyrir að koma með grásleppuna að landi en í fyrsta sinn hefur það tekist á þessari vertíð.“

 

4.500 tonn af hráefni

Meðaltalsveiði á grásleppuvertíðum síðastliðin ár hefur gefið af sér 9.600 tunnur af söltuðum hrognum. Til að framleiða það magn þarf að veiða um 6.000 tonn af grásleppu. Um 4.500 tonn eru eftir þegar búið er að hirða hrognin. Örn benti á að grásleppan hefði veiðst mjög vel síðustu ár og vísaði til ástandsskýrslu Hafrannsóknastofnunar þar sem fram kemur að afli á sóknareiningu við grásleppuveiðar 2006 og 2007 hefði verið sá hæsti frá því skráningar hófust.

 

n  Hve mikil verðmæti er hér um að ræða?

 

,,Um það er ekki hægt að fullyrða en ljóst er að aflaverðmæti grásleppu á ári, þ.e. þau 4.500 tonn sem eftir standa þegar hrognin hafa verið tekin, gæti numið hundruð milljónum króna ef við náum að nýta allt sem til fellur. Við höfum áætlað að aflaverðmæti gæti verið 300 milljónir króna á ári að lágmarki. Auk þess skapast vinna í landi við framleiðslu og markaðsstarf. Útflutningsverðmætið er því hærri tala. Þá er ekki síður ánægjulegt að nú verður hægt að uppfylla lagaskyldu um að koma með allt sjávarfang að landi sem markaður er fyrir.“

 

Fleiri nýtingarmöguleikar

Fram kom hjá Erni að í verkefninu fælist fleira en það að vinna frystar afurðir úr grásleppunni og efla markaðsstarf. Þeir væru einnig í samstarfi við BioPol á Skagaströnd um að leita leiða til að framleiða gelatín (matarlím) úr grásleppunni. ,,Hingað til hefur eina nýting grásleppunnar verið sú að karlarnir hafa látið hana síga. Sigin grásleppa er auðvitað herramannsmatur og þótt fleiri möguleikar skapist þá vonast ég til að menn haldi áfram þeim þjóðlega sið að láta grásleppu síga,“ sagði Örn Pálsson.


KJARTAN STEFÁNSSON

kjartan@fiskifrettir.is

 

efnisyfirlit síðunnar

Hönnun og umsjón: GB hönnun ehf, Laugavegi 13, 101 Reykjavík, augl@smabatar.is

...