Skötuselur og línuívilnun - viðbrögð við frumvarpi sjávarútvegsráðherra

Ályktun Hrollaugs

Umræðan var nú farin af stað.  Ályktanir komu um haustið frá svæðisfélögum Landssambands smábátaeigenda (LS) víðs vegar um

landið.   Smábátafélagið Hrollaugur tók málið hins vegar ekki upp fyrr en í desember eða þegar fyrir lá frumvarp sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra um málið.  Ályktun Hrollaugs var eftirfarandi:

„Smábátafélagið Hrollaugur mótmælir „skötuselsfrumvarpinu“ eins og það er sett fram.   Stjórnin telur frumvarpið illa ígrundað og vanhugsað. Smábátafélagið Hrollaugur lýsir stuðningi við þá ætlun ráðherra að auka skötuselskvótann, en skorar á hann að ætla 500 tonn til að mæta meðafla við grásleppuveiðar og úthluta afganginum með hefðbundnum hætti til þeirra sem hafa hlutdeild í skötusel.”

Mun skapa mikil vandræði

Það er mín skoðun að verði frumvarpið að lögum muni fjölmargir bátar hefja skötuselsveiðar með tilheyrandi haug af netum um allan sjó.  Ég er í engum vafa um að það muni valda miklum vandræðum hjá okkur trillukörlum sem róa með línu, við munum lenda í vandræðum við að leggja línu. Í dag eru dæmi um að  skötuselsbátar séu með 400-800 net í sjó meðan netabátar á þorskveiðum eru með 120-180 net.  Einn skötuselsbátur er því með 4 til 6 sinnum meira af netum í sjó!

Bann í Breiðafirði

Þá er það einnig mín skoðun að smábátamenn yfirhöfuð eigi að berjast fyrir því að skötuselsveiðar í net í Breiðafirði og Faxaflóa verði bannaðar frá 1. janúar til 20. maí.  Þar styðst ég við reynslu af þessu svæði, því ég hræðist það að menn séu að draga þetta 3-6 nátta bunkað af þorski.  Vafalaust yrði þorskinum fleygt þar sem hann væri ekki mannamatur eftir þessa legu. Frá 1. janúar byrjar netavertíð og stendur fram í maí. Þá gengur þorskur á slóðina. Þess vegna er ég að lýsa þessum áhyggjum.

Tillaga að lausn á erfiðu máli

Sem kunnugt er stafar skötuselsvandinn af því að þessi fisktegund hefur breiðst út til svæða þar sem hennar hefur ekki orðið vart áður. Þess vegna er engin skötuselskvóti á bátum sem þar stunda veiðar, svo sem grásleppuveiðar. Mín tillaga er sú að allur meðafli í grásleppunet verði undanþeginn kvóta og dragnótabátar fái að veiða c.a 1-2% meðafla af skötusel. Ég hvet ráðherra og Alþingi til að breyta því frumvarpi sem nú er til umræðu í þessa veru og sætta þannig andstæð sjónarmið. 

Línuívilnun er í þjóðarhag

Fyrir Alþingi liggur nú tillaga um breytingu á lögum um stjórn fiskveiða sem felur í sér rýmkun á línuívilnun. Hún verði aukin úr 16% í 20% og þeir bátar sem stokka upp í landi og nota beitningatekt fái 15% ívilnun.  Þetta er af hinu góða en ég tel að gera þurfi enn betur.  Línuívilnun á að ná til allra dagróðrabáta, þar með taldir beitningarvélabátar. Sanngjörn ívilnun til þeirra væri á bilinu 7-10%.

Ástæðan er einkum sú að nauðsynlegt er að viðhalda jafnvægi milli dagróðrabáta sem róa með línu. Hætt er við að hækkun línuívilnunar í 20% geti orðið til að fleiri kjósi að beita í landi, einkum vélabátar sem eru afar afkastamiklir.  Það mundi fljótt rýra hlut þeirra sem fengið hafa línuívilnun. Önnur ástæða sem ég vil nefna er að með þessu mundi tiltrú aðila aukast enn meira á fiskveiðistjórnunarkerfinu þar sem inni í því væri lögbundin hvatning til þess að auka vægi umhverfisvænna veiða með áherslu á ferskleika hráefnisins.

Ég skal fúslega viðurkenna að það á að vera hærri ívilnun á landbeitta línu enda mörg störf í húfi, t.d. á Vestfjörðum og Snæfellsnesi þar sem stærstu vinnustaðirnir eru gjarnan tengdir línubeitningu.“

Höfundur er formaður smábátafélagsins Hrollaugs á Hornafirði og í stjórn LS.