Breytingar á stjórn fiskveiða - umræða á villigötum - Landssamband smábátaeigenda

Breytingar á stjórn fiskveiða - umræða á villigötum



Eftirfarandi grein eftir Örn Pálsson birtist í Fiskifréttum 27. janúar:

Á síðasta ári, nánar tiltekið 12. maí, talaði ég á opnum fundi á Ísafirði um sjávarútvegsmál þar sem yfirskriftin var „Efling sjávarbyggðanna - aukið réttlæti“.  Í fréttatilkynningu um boðun fundarins var hann hins vegar kynntur sem „almennur baráttufundur fyrir breytingum á fiskveiðistjórnunarkerfinu“. Þetta hefði kannski átt að gefa mér tilefni til að mæta ekki til fundarins, þar sem félagsmenn eiga allt sitt undir því að grunnstoðir kerfisins haldi. En slíkt hefur nú ekki verið háttur LS, fulltrúar þess mæta hvar sem er til að taka þátt í sjávarútvegsumræðunni svo sjónarmið félagsins heyrist sem víðast.

 

Boðaðar breytingar og væntingar

Af framsögum loknum var ljóst að mín skoðun var nokkuð fjarri því sem fram hafði komið hjá öðrum frummælendum. Ég ákvað að halda mér við væntanlegar breytingar á stjórnkerfi fiskveiða sem boðaðar höfðu verið í sáttmála stjórnarflokkanna. Erindi annarra byggðust að megninu til á breytingum á kerfinu sem þeir höfðu væntingar til en ég gat ekki séð að samrýmdust markmiðum í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar um sjávarútvegsmál. Ekkert er við það að athuga að fylgja eftir væntingum sínum, en slæmt þykir mér þegar þær eru farnar að taka menn á taugum og einstakir aðilar telja málflutning einnar manneskju svo áberandi að hann yfirtaki það sem stendur í sáttmála stjórnarflokkanna.

 

Markmiðin í stjórnarsáttmálanum

Vegna þessa þykir mér rétt að rifja upp fyrir lesendum það sem stendur í sáttmálanum um sjávarútvegsmál. Markmiðin eru þessi:

·         „Að fiskveiðar umhverfis landið séu hagkvæmar og skapi verðmæti og störf en séu jafnframt sjálfbærar og vistvænar og í samræmi við alþjóðlegar skuldbindingar um verndun vistkerfa, lífríkis og hafsbotns.“

·         „Að veiðiheimildir skuli ákvarðast af nýtingarstefnu sem byggist á aflareglu hverju sinni.“ 

·         Að „íslenskur sjávarútvegur mun gegna lykilhlutverki við þá endurreisn atvinnulífsins sem framundan er. Það er því afar mikilvægt að skapa greininni bestu rekstrarskilyrði sem völ er á og treysta þannig rekstargrundvöllinn til langs tíma, en jafnframt verði leitað sátta um stjórn fiskveiða.“


Engin bylting boðuð

Af þessum markmiðum má sjá að ekki er verið að boða neina byltingu í stjórnkerfi fiskveiða, hvað þá að kollvarpa eigi kerfinu eins og heyra má frá einstaka aðilum. Sjónarmið þeirra stjórnarþingmanna sem því halda fram eru ekki í samræmi við það sem boðað er í framangreindum markmiðum.

Neikvæð umræða um sjávarútveginn sem geisað hefur mánuðum saman er því á villigötum og endurspeglar ekki á nokkurn hátt markmiðin sem koma fram í stefnuyfirlýsingunni. Þarna hefur pólitíkin villt mönnum sýn bæði stjórnarliðum og stjórnarandstæðingum.  Byltingarkenndar skoðanir um breytingar á stjórnkerfi fiskveiða, þar sem látið er að því liggja að þær séu skoðanir stjórnarflokkanna, eru í stórum dráttum byggðar á misskilningi sem skapast hefur af væntingum þingmanna og túlkun einstakra hagsmunaaðila við millilínulestur.

 

Eignarhaldið á auðlindinni

Allt tal um breytingar sem ekki falla að ofangreindum markmiðum er ekki ástæða til að birta sem fyrstu frétt. En á hverju er þá málflutningurinn byggður? Varla er hægt að afgreiða hann sem innihaldslausar væntingar þótt ég haldi því hér fram. Þar er vitnað til þátta í stefnuyfirlýsingunni sem komið hefur í ljós með rannsóknum og niðurstöðum endurskoðunarnefndarinnar að samræmast ekki markmiðunum. Hér skulu nefnd þrjú atriði úr stefnuyfirlýsingunni sem lúta að eignarhaldinu:

1.     „að með sérstöku ákvæði í stjórnarskrá verði undirstrikað að fiskistofnar umhverfis landið séu sameign þjóðarinnar. Úthlutun aflaheimilda er tímabundinn afnotaréttur og myndar ekki undir neinum kringumstæðum eignarrétt eða óafturkallanlegt forræði einstakra aðila yfir heimildunum.“

2.    „skapa sátt meðal þjóðarinnar um eignarhald og nýtingu auðlinda sjávar“

3.    „leggja grunn að innköllun og endurráðstöfun aflaheimilda á 20 ára tímabili í samræmi við stefnu beggja flokka.“

  

Sáttin í endurskoðunarnefndinni

Með starfi endurskoðunarnefndarinnar hefur myndast sátt sem meirihluti hennar stendur að, það er að segja að innkalla veiðiheimildir og gera samning við þá sem nú hafa veiðirétt um að nýta auðlindina og skapa þannig verðmæti fyrir þjóðina. Með langtímasamningi við veiðiréttarhafa myndu þeir afsala sér öllum kröfum um eignarrétt og þannig yrði það óumdeilt að sjávarauðlindin yrði í eigu þjóðarinnar.

Það er gríðarlega mikilvægt að aflétta því ófriðarfargi sem verið hefur um sjávarútveginn þannig að hann getir staðið undir þeirri ábyrgð sem á honum hvílir að gegna lykilhlutverki við þá endurreisn atvinnulífsins sem framundan er, eins og segir í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar.

 

Höfundur er framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda.



 

 

efnisyfirlit síðunnar

Hönnun og umsjón: GB hönnun ehf, Laugavegi 13, 101 Reykjavík, augl@smabatar.is

...