Ályktun stjórnarfundar LS 18. og 19. júlí sl. - Landssamband smábátaeigenda

Ályktun stjórnarfundar LS 18. og 19. júlí sl.


Dagana 18. og 19. júlí sl. hélt stjórn LS sinn árlega sumarfund. Að þessu sinni var hann haldinn á Höfn í Hornafirði. Fjölmörg mál voru til umfjöllunar, en í lok fundar samþykkti stjórnin einróma eftirfarandi ályktun:

Stjórnarfundur Landssambands smábátaeigenda (LS) haldinn dagana 18. og 19. júlí 2012 ályktar eftirfarandi:

Enn eitt fiskveiðiár í starfi sjávarútvegsins er að líða undir lok, enn eitt árið þar sem þeir sem á miðunum starfa urðu þess áþreifanlega varir að ástand helstu nytjastofna er gott og þá sérstaklega þorskstofnsins.

Lífríki hafsins blómstrar sem sjaldnast fyrr og jafnvel mestu reynsluboltarnir í fiskveiðunum undrast hið gríðarlega magn sem náttúran hefur framleitt og framleiðir af gæðum sínum.

Þessar staðreyndir eiga hinsvegar hvorki upp á pallborðið hjá vísindamönnum né yfirvöldum.  Síðasta úthlutun í veiðiheimildum helstu nytjastofna á Íslandsmiðum, sem í fæstu víkur frá tillögum Hafrannsóknastofnunarinnar, er nýjasta dæmið þar um.  Eftir þriggja áratuga „vísindalega“ stjórnun situr þjóðin uppi með þá staðreynd að veiðar í þorski næsta árið verða aðeins 9 sætum fyrir ofan botninn hvað þær varðar síðan 1952. 

Þetta er með öllu óásættanlegt og er ekkert annað en sorglegur áfellisdómur yfir ríkjandi aðferðafræði fiskifræðinnar og vísindalegum rétttrúnaði yfirvalda.

Barentshafið átti á sínum tíma að vera vítið til varnaðar: þar stunduðu menn gegndarlausa ofveiði og færu í engu eftir tillögum vísindamanna um heildarveiði. Í dag blasir við að á næsta ári verður þar gefinn út stærsti kvóti í sögu þorskveiða í heiminum.

Kanada átti að vera fyrirmyndin: Þar hafa beinar þorskveiðar í atvinnuskyni verið bannaðar síðan 1992.

Spurningin sem blasir við er þessi: hvað þarf til að opna augu stjórnvalda og fræðimanna svo þeir átti sig á því að á Islandi hefur hin „vísindalega“ stjórnun veiðanna mistekist hrapallega?  Fyrir fáeinum dögum blasti við fyrirsögn þar sem Hafrannsóknastofnunin „útilokar ekki veiðistopp“ í ýsu, þar sem hún telur stofninn við „hættumörk“.  Samt hefur veiðin að jafnaði verið innan við 5% frá ráðleggingum hennar síðan 1984, sem er langt innan skekkjumarka sem hún sjálf segir vera í mælingum sínum.

Í þessari sorgarsögu er að finna tilraunir fræðimanna til að dikta upp töfraorð sem annað hvort hafa átt að skýra óskiljanlegar uppákomur eða vera ígildi allsherjarlausnar fyrir framtíðina. Mönnum er enn í fersku minni þegar Hafrannsóknastofnunin bar á borð orðið „veiðanleiki“ til að útskýra að öðrum kosti fullkomlega óskiljanlega mokveiði, miðað við stofnstærðamælingar sem áttu að sýna söguleg lágmörk þorskstofnsins.

Nýjasta töfraorðið er „aflaregla“.  Stjórn LS lýsir miklum áhyggjum yfir þeim fyrirætlunum að beita slíkri aðferðafræði við fiskveiðistjórnun.  Slík aðferð auðveldar reyndar ýmislegt fyrir Hafrannsóknastofnunina: eftirleiðis þarf ekkert að tala við og hvað þá að taka mark á skoðunum fiskimanna, eins og fögur fyrirheit hafa ítrekað verið gefin um, sérstaklega af hendi stjórnvalda og meitlað í stein í sjálfri samstarfsyfirlýsingu ríkisstjórnarflokkanna.

Eftirfarandi er t.d. að finna í skýrslu samráðsvettvangs sjávarútvegsráðuneytisins:

Nauðsynlegt er að rannsaka sérstaklega hvað felst í fiskifræði sjómannsins og mynda sterkari tengsl hennar við vísindarannsóknir.  Samvinna sjómanna og fiskifræðinga getur ekki bara skilað nákvæmari upplýsingum heldur er einnig um að ræða mikilvægan þátt í að bæta samskipti, auka skilning og efla samstöðu þessara aðila.“  

En þetta vegur kannski léttast hvað þetta mál varðar.  Aflaregla er enn eitt skrefið í þá átt að „reiknilíkanavæða“ fiskveiðiráðgjöfina.  Fiskveiðistjórnun á að byggjast á líffræðilegri stjórnun.  Reiknilíkön eru steindauð fyrirbrigði. 

Þessar fyrirætlanir lítur stjórn LS á sem fullkominn flótta fiskifræðinga og stjórnvalda frá þeirri staðreynd að forsendur fiskveiðistjórnunar eru af margvíslegum toga: líffræðilegum, vistfræðilegum, hagfræðilegum og félagslegum. 

Notkun aflareglu er hliðstætt því að bændur létu hlutkesti ráða við slátrun bústofns síns, en notuðu hvorki þekkingu sína né vit til að velja og hafna.

Stjórn LS lýsir furðu sinni á tillögugleði Hafrannsóknastofnunarinnar varðandi veiðar á grásleppu. Fáar tegundir hafa verið rannsakaðar minna en grásleppan og það litla sem bæst hefur við af þekkingu um hana undanfarin ár hefur frekar vakið spurningar en svarað þeim. Það verður því að teljast ótrúleg bíræfni að telja sig í stakk búin til að farga fyrirkomulagi við þessar veiðar sem reynst hefur ágætlega í yfir hálfa öld.

Hér með skorar stjórn LS á stjórnvöld að innleiða þegar í stað raunverulega samkeppni í fræðigreinina og afnema það pólitíska vald sem stofnuninni hefur hægt og bítandi verið fært á hendur undanfarna áratugi, algerlega óverðskuldað.  

--

Alþingi samþykkti fyrir stuttu lög um veiðigjöld. 

Stjórn LS ítrekar að smábátaeigendur eru stoltir af því að greiða sanngjarnan skatt eða gjald til þjóðarinnar í skiptum fyrir þann afnotarétt sem þeir fá í formi veiðiheimilda.  Smábátaeigendur hafa alla tíð litið á fiskveiðiauðlindina sem sameign íslensku þjóðarinnar og ítrekar þá afstöðu.

Hin nýsettu lög ganga hinsvegar allt of langt og það mun sýna sig innan örfárra ára, verði ekkert að gert.  Þó vissulega hafi verið gerðar breytingar frá upphaflegum fyrirætlunum, þá er aðferðafræðin með öllu óboðleg: þannig skulu smábátaeigendur greiða gjald sem tekur mið af afkomu fyrirtækja í greininni fyrir tveimur árum, fyrirtækja sem eiga lítið skylt við rekstur smábáta og geta þessvegna verið horfin af vettvangi þegar skatturinn gjaldfellur.

LS hefur aldrei vikið sér undan því að reyna til ítrasta að ná ásættanlegum niðurstöðum hvað þessi mál sem önnur varðar.  En til þess að svo megi verða, þarf vilja beggja.

Höfn í Hornafirði, 19. júlí 2012                                                                                                                                      Stjórn Landssambands smábátaeigenda

 

efnisyfirlit síðunnar

Hönnun og umsjón: GB hönnun ehf, Laugavegi 13, 101 Reykjavík, augl@smabatar.is

...